Chỉ số kinh tế:
Ngày 16/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.639 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.870 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Liệu kinh tế toàn cầu đã vượt qua các cú sốc?

Hà Vy
Hà Vy  - 
Các mối đe dọa đối với kinh tế toàn cầu liên tục xuất hiện trong 8 tháng đầu nhiệm kỳ của Tổng thống Mỹ Donald Trump - từ cú sốc thuế quan đến nỗ lực kiểm soát Fed... Nhưng nền kinh tế toàn cầu vẫn tiếp tục tăng trưởng, giá cổ phiếu tăng vọt... Tuy nhiên điều mà các nhà kinh tế băn khoăn là liệu kinh tế toàn cầu đã thực sự vượt qua được các cú sốc này?
aa
Liệu kinh tế toàn cầu đã vượt qua các cú sốc?

Kinh tế toàn cầu vẫn đứng vững...

Ít nhất là cho đến thời điểm hiện tại, kinh tế toàn cầu đang cho thấy sự bền bỉ đáng kinh ngạc.

Bất chấp việc nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn, song Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc vẫn giữ nguyên lãi suất chủ chốt vào thứ Năm và các nhà quan sát thị trường cho biết xuất khẩu phục hồi và thị trường chứng khoán tăng trưởng đã cho phép các nhà hoạch định chính sách tạm dừng các biện pháp kích thích kinh tế mới.

Trong khi đó, khu vực đồng euro đang hoạt động tốt hơn dự kiến, với việc NHTW Châu Âu tuần trước đã nâng dự báo tăng trưởng của khu vực năm 2025 lên 1,2% từ mức 0,9% của năm ngoái trong bối cảnh mà Chủ tịch ECB Christine Lagarde gọi làm “sự phục hồi của nhu cầu nội địa”.

Theo đó, Italia đang sắp xếp lại tài chính công đến mức có thể được Fitch nâng xếp hạng tín nhiệm vào thứ Sáu. Hay như tăng trưởng bùng nổ của Tây Ban Nha không có dấu hiệu chậm lạn. NHTW Tây Ban Nha tuần này đã nâng dự báo tăng trưởng năm 2025 lên 2,6% nhờ du lịch và các lĩnh vực khác hỗ trợ nhu cầu nội địa.

Đặc biệt, nền kinh tế lớn nhất khu vực, Đức, đang trên đà có bước nhảy vọt từ tình trạng trì trệ của năm nay lên mức tăng trưởng GDP 1,5-2,0% vào năm 2026 và 2027 khi nước này tung ra các khoản chi tiêu công lớn cho các dự án cơ sở hạ tầng và quốc phòng, kết hợp với việc cắt giảm thuế.

”Kế hoạch tài khóa của Đức sẽ là một sự hỗ trợ rất lớn cho nền kinh tế từ năm 2026”, Caroline Gauthier - đồng giám đốc cổ phiếu của Edmond de Rothschild Asset Management cho biết.

Trong khi đó, các nhà hoạch định chính sách Nhật Bản vẫn đang cố gắng lý giải tâm lý lạc quan của các nhà sản xuất mà báo cáo khảo sát Tankan cho thấy là tốt nhất trong hơn ba năm qua.

Các nền kinh tế thị trường mới nổi cũng đang đứng vững, được hỗ trợ bởi sự suy yếu của đồng đôla Mỹ. Các nhà phân tích coi Brazil, Mexico và Ấn Độ là những điểm sáng, với việc Ấn Độ hy vọng việc cắt giảm thuế có thể thúc đẩy nhu cầu nội địa để bù đắp một phần cho sự tăng trưởng.

... khác xa dự báo

Theo các nhà kinh tế, diễn biến này của nền kinh tế và thị trường tài chính toàn cầu hoàn toàn khác xa với những dự đoán ảm đạm nhất vào đầu nhiệm kỳ của ông Trump, khi nhiều không ít cảnh báo được đưa ra về khả năng suy thoái kinh tế Mỹ và toàn cầu do chính sách thuế quan, hay nhưng cảnh báo về sự lao đốc của các thị trường cổ phiếu, trái phiếu...

Liệu kinh tế toàn cầu đã vượt qua các cú sốc?
Biểu đồ đường thể hiện sự bất ổn chính sách toàn cầu và Hoa Kỳ (Nguồn: Reuters)

"Nền kinh tế toàn cầu tiếp tục thể hiện khả năng phục hồi đáng kể trong bối cảnh bất ổn chính trị và chính sách gia tăng", các nhà kinh tế của BNP Paribas cho biết, đồng thời cho rằng điều này là do "điều kiện tài chính thuận lợi, bảng cân đối kế toán vững chắc của hộ gia đình và doanh nghiệp, lời hứa về sự gia tăng năng suất nhờ AI, và giá năng lượng thấp hơn, cùng nhiều yếu tố khác”.

Trong khi theo các nhà phân tích, có lẽ yếu tố lớn nhất giúp cho kinh tế toàn cầu có được kết quả khả quan cho đến nay đó chính là cuộc chiến thương mại với mức thuế quan tăng đều đặn và sự gián đoạn vận chuyển toàn cầu – nỗi lo lớn nhất khi ông Trump triển khai chính sách thuế quan của mình - đã không xảy ra.

Theo đó các thỏa thuận thương mại, mặc dù còn sơ sài, đã được ký kết với các quốc gia xuất khẩu ở Châu Âu và Châu Á, dẫn đến mức thuế khiêm tốn hơn, được chia sẻ bởi các nhà xuất khẩu, nhà nhập khẩu và người tiêu dùng.

Trong khi đó, những nỗ lực của ông Trump nhằm sa thải Chủ tịch và một Thống đốc của Fed cho đến nay đã thất bại, và các thị trường tài chính dường như sẵn sàng bỏ qua rủi ro về ảnh hưởng ngày càng tăng của Nhà Trắng đối với chính sách tiền tệ cho đến khi điều đó xảy ra.

Thật vậy, lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 10 năm của Mỹ - một trong những công cụ mà các nhà đầu tư có thể sử dụng để kiểm soát chính sách của Mỹ - đã giảm từ khoảng 4,6% khi ông Trump nhậm chức xuống còn khoảng 4,1% như hiện tại.

Đó không phải là điều sẽ xảy ra nếu các nhà đầu tư toàn cầu mất niềm tin vào Mỹ, sự độc lập của Fed hoặc con đường lạm phát dài hạn của Mỹ. Chủ tịch Fed Jerome Powell cũng đã hạ thấp tác động của việc ông Trump kêu gọi ông từ chức và nỗ lực sa thải Thống đốc Lisa Cook.

“Tôi không thấy những người tham gia thị trường... tính đến (điều đó) ngay bây giờ khi thiết lập lãi suất (đối với trái phiếu kho bạc và các chứng khoán dựa trên thị trường kháck”, ông phát biểu tại cuộc họp báo sau cuộc họp

Liệu kinh tế toàn cầu đã vượt qua các cú sốc?
Biểu đồ đường của chỉ số S&P 500 kể từ ngày 1/1/2024 (Nguồn: Reuters)

Liệu đã thực sự vượt qua sóng dữ?

Nhưng không ít nhà kinh tế cảm giác rằng, tình hình hiện tại không được xây dựng trên nền tảng vững chắc nhất, trong khi những dấu hiệu ban đầu về tác động đối với các nhà xuất khẩu đang được nhìn thấy từ Nhật Bản đến Đức, nếu không muốn nói là mạnh mẽ như trước đây từng lo ngại.

“Lời giải thích hợp lý nhất cho điều này là tác động của thuế quan đang mất thời gian để bộc lộ”, Phó Thống đốc NHTW Nhật Bản Ryozo Himino cho biết trong tháng này, đồng thời cảnh báo “chính quyền Mỹ có thể đưa ra các chính sách mà chúng ta chưa lường trước được”.

Thậm chí các chuyên gia còn nhận thấy sự thiếu thực tế của các nhà đầu tư về sức khỏe thực sự của nền kinh tế Mỹ, những người sẵn sàng coi các dấu hiệu suy yếu là cơ hội để đặt cược vào việc Fed cắt giảm lãi suất.

Trong khi Chủ tịch Fed Jerome Powell thừa nhận sự tập trung tăng trưởng của Mỹ vào đầu tư và chi tiêu do AI thúc đẩy của người tiêu dùng cao cấp; trong khi đó, thị trường nhà ở yếu, việc tuyển dụng thấp, và có thể có những tác động dài hạn.

”Sự yếu kém của thị trường lao động Mỹ sẽ khiến mọi người lo ngại về suy thoái kinh tế”, Oliver Blackbourn - Nhà quản lý danh mục đầu tư đa tài sản của Janus Henderson Investors cho biết. “Nhưng vẫn còn một mức độ tự mãn nhất định và điều này phụ thuộc vào việc có khả năng Fed sẽ tung ra các biện pháp hỗ trợ” - niềm tin rằng Fed sẽ nhanh chóng ra tay cứu trợ nếu tăng trưởng chậm lại.

Alan Siow - Nhà quản lý danh mục đầu tư tại công ty quản lý đầu tư Ninety One cho biếl, việc hiểu được những gì đang diễn ra trong chuỗi cung ứng toàn cầu có thể mất thời gian vì rất nhiều hàng tồn kho đã được tích trữ trong đại dịch và rất nhiều hoạt động được đẩy mạnh trước khi Trump áp thuế quan.

”Các học giả kinh tế sẽ nói rằng đây sẽ luôn là một quá trình điều chỉnh kéo dài”, ông nói và cảnh báo rằng, mức độ thị trường có thể không phản ánh đúng thực tế cơ bản. “Chúng ta đang đạt mức cao nhất mọi thời đại trong mọi lĩnh vực”, ông nói. “Là một nhà đầu tư, tôi cảm thấy không thoải mái với điều đó. Tôi nghĩ mình không phải là người duy nhất”.

Hà Vy

Tin liên quan

Tin khác

NHTW Nhật sẽ tăng lãi suất trong tháng 12, dù nền kinh tế suy giảm

NHTW Nhật sẽ tăng lãi suất trong tháng 12, dù nền kinh tế suy giảm

Mặc dù nền kinh tế Nhật Bản bất ngờ suy giảm trong quý 3, song theo các chuyên gia, điều đó không cản trở NHTW Nhật (BOJ) tiếp tục tăng lãi suất vào tháng 12 tới để ứng phó với lạm phát đang có xu hướng tăng cao. Những phát biểu mới đây của nhiều quan chức BOJ càng củng cố kỳ vọng này.
Rủi ro AI đứng đầu khảo sát ổn định tài chính của Fed

Rủi ro AI đứng đầu khảo sát ổn định tài chính của Fed

Trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành mối lo ngại hàng đầu trong khảo sát ổn định tài chính mới nhất của Fed, khi làn sóng đầu tư vào trung tâm dữ liệu kéo theo những khoản nợ và cam kết tài chính khổng lồ, làm gia tăng nguy cơ lan truyền rủi ro trên thị trường.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ: Không nên tăng lãi suất vì cú sốc năng lượng

Bộ trưởng Tài chính Mỹ: Không nên tăng lãi suất vì cú sốc năng lượng

Bộ trưởng Tài chính Mỹ cho rằng Fed không nên tăng lãi suất vì cú sốc giá năng lượng, trong khi một số quan chức Fed lo ngại lạm phát đã lan rộng và dai dẳng, đặt ra bài toán khó cho chính sách tiền tệ.
Đồng yên Nhật lao dốc mạnh, nguy cơ kiểm tra mức đáy 40 năm?

Đồng yên Nhật lao dốc mạnh, nguy cơ kiểm tra mức đáy 40 năm?

Sự mạnh lên của đồng USD đã đẩy đồng yên Nhật lao dốc, có thời điểm đã xuyên thủng ngưỡng tâm lý quan trọng là 160 JPY/USD trong tuần qua. Điều đó buộc Tokyo một lần nữa phải lên tiếng cảnh báo về khả năng can thiệp. Tuy nhiên các nhà giao dịch cho rằng, đồng nội tệ của Nhật có thể kiểm tra lại mức thấp nhất trong 40 năm so với đồng USD nếu đồng bạc xanh tiếp tục mạnh lên và phía Mỹ chỉ hỗ trợ can thiệp một cách hạn chế.
Lạm phát giá sản xuất Mỹ cao nhất gần 4 năm, Fed thêm sức ép tăng lãi suất

Lạm phát giá sản xuất Mỹ cao nhất gần 4 năm, Fed thêm sức ép tăng lãi suất

Giá sản xuất Mỹ tháng 10 tăng thấp hơn dự báo, nhưng lạm phát tính theo năm lên cao nhất kể từ cuối năm 2022. Áp lực chi phí lan sang thực phẩm, hàng hóa và vận tải đang làm phức tạp thêm triển vọng lãi suất của Fed.
Quan chức Fed bất đồng về thời điểm, cường độ tăng lãi suất

Quan chức Fed bất đồng về thời điểm, cường độ tăng lãi suất

Trong các phát biểu mới đây, dù đều nhất trí cho rằng, cần tăng thêm lãi suất để kiềm chế lạm phát vốn đã chạy trên mục tiêu 2% trong gần 6 năm qua, song các quan chức Fed lại bất đồng về thời điểm cũng như cường thắt chặt chính sách.
Kinh tế GiG mở rộng yêu cầu đổi mới hệ thống thanh toán

Kinh tế GiG mở rộng yêu cầu đổi mới hệ thống thanh toán

Báo cáo “Kinh tế GiG và thanh toán số” do Ngân hàng Thanh toán quốc tế (BIS) công bố ngày 12/11/2026 cho thấy, sự phát triển của kinh tế GiG đang thúc đẩy nhu cầu thanh toán nhanh, chi phí thấp và linh hoạt, đồng thời đặt ra yêu cầu đổi mới hạ tầng thanh toán và dịch vụ ngân hàng.
Diễn biến thị trường tài chính - tiền tệ quốc tế sáng 13/11

Diễn biến thị trường tài chính - tiền tệ quốc tế sáng 13/11

USD duy trì ở mức cao nhất trong 19 tháng, giá vàng giao dịch quanh 3.883,05 USD/oz hay chỉ số Nikkei của Nhật Bản phục hồi sau đợt giảm mạnh tuần trước... là một số diễn biến tài chính tiền tệ quốc tế đáng chú ý trong sáng 13/11.
USD sát đỉnh 19 tháng phát tín hiệu gì về lãi suất Fed?

USD sát đỉnh 19 tháng phát tín hiệu gì về lãi suất Fed?

Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ tiếp tục tăng mạnh, với kỳ hạn 10 năm trở lại ngưỡng vượt 5%, trong khi đồng USD lên sát đỉnh 19 tháng. Thị trường đang điều chỉnh kỳ vọng về lộ trình lãi suất của Fed, không chỉ trong tháng 12 mà còn cả năm 2027.
BIS giới thiệu công cụ kiểm tra sức chịu đựng thanh khoản ngân hàng

BIS giới thiệu công cụ kiểm tra sức chịu đựng thanh khoản ngân hàng

Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) vừa giới thiệu bộ công cụ kiểm tra sức chịu đựng thanh khoản ngân hàng (stress test). Công cụ được kỳ vọng hỗ trợ các cơ quan quản lý, giám sát và tổ chức tín dụng nhận diện điểm yếu thanh khoản, mô phỏng tác động của các cú sốc và chủ động xây dựng phương án ứng phó.