Chỉ số kinh tế:
Ngày 17/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.652 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.884 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Cần sớm thành lập Ủy ban giám sát về đầu tư công

Đỗ Lê thực hiện
Đỗ Lê thực hiện  - 
Trong thực hiện, vẫn còn tình trạng giải ngân chậm, dự án đội vốn và một số vấn đề liên quan đến vốn ODA cho vay lại.
aa
Cần sớm thành lập Ủy ban giám sát về đầu tư công Thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công
Cần sớm thành lập Ủy ban giám sát về đầu tư công Làm rõ nguyên nhân chậm giải ngân vốn đầu tư
Cần sớm thành lập Ủy ban giám sát về đầu tư công Thay đổi chính sách, khơi dòng đầu tư công
Cần sớm thành lập Ủy ban giám sát về đầu tư công
Ông Cấn Văn Lực

Nhiều dự án ODA, dự án đầu tư công chưa hiệu quả một phần do công tác quản lý vốn ODA còn bất cập, cứng nhắc, thủ tục hành chính phức tạp, TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia tài chính - ngân hàng trả lời phỏng vấn của Thời báo Ngân hàng.

Xin cho biết đánh giá của ông về nguồn vốn ODA?

Nguồn vốn ODA đã và đang có sự đóng góp to lớn cho sự phát triển kinh tế - xã hội ở Việt Nam. Thủ tướng đã có chỉ đạo để cải thiện cơ chế thực hiện các dự án, thúc đẩy giải ngân ODA, đình chỉ hoặc hoãn việc triển khai đối với một số dự án có mức độ quan trọng thấp, dự án không hiệu quả… Điều đó thể hiện sự quyết liệt của Việt Nam trong cải thiện môi trường kinh doanh nói chung và giải ngân đầu tư công, trong đó có giải ngân ODA nói riêng. Trong quản lý nguồn vốn ODA đã có một tiến bộ như xây dựng kế hoạch vốn đầu tư trung dài hạn, giải ngân đầu tư công cũng như đối với kế hoạch thu chi ngân sách…

Cần sớm thành lập Ủy ban giám sát về đầu tư công
Cần thực hiện quyết liệt cải thiện môi trường kinh doanh nói chung và giải ngân đầu tư công, trong đó có giải ngân ODA

Tuy nhiên hiện nay công tác quản lý vốn ODA của Việt Nam vẫn còn những bất cập, cứng nhắc, thủ tục hành chính (TTHC) cũng còn nhiều phức tạp. Trong thực hiện, vẫn còn tình trạng giải ngân chậm, dự án đội vốn và một số vấn đề liên quan đến vốn ODA cho vay lại. Hiệu quả của quản lý vốn vay cho vay lại chưa được cao...

Một trong những nguyên nhân là vì các DN, chủ đầu tư Việt Nam khi tiếp nhận nguồn vốn ODA nói chung và cho vay lại nói riêng vẫn còn tư duy là cơ chế xin cho, hay đó là tiền cho không hoặc lãi suất rất thấp nên đôi khi họ chưa quan tâm đến chuyện hiệu quả cuối cùng của dự án. Đây là vấn đề rất quan trọng trong bối cảnh nguồn vốn đã rất khan hiếm và còn liên quan đến cả câu chuyện thể diện quốc gia. Do đó, cần loại bỏ tư duy này để nâng cao hiệu quả trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, năng lực của các cơ quan thực thi cũng có vấn đề, đặc biệt là ở các địa phương nên khiến nhiều dự án bị chậm. Việc bố trí vốn đối ứng của Việt Nam đôi khi cũng bị chậm mà nguyên nhân một phần do TTHC, một phần do nguồn tiền để bố trí đối ứng.

Tính cứng nhắc đó thể hiện như thế nào, ông có thể cho ví dụ?

Đơn cử như theo kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020, dự kiến đóng góp từ vốn vay nước ngoài vào tổng đầu tư ở mức 300 nghìn tỷ đồng là phù hợp. Như vậy, trung bình mỗi năm sẽ có 60 nghìn tỷ đồng vốn vay nước ngoài được đưa vào đầu tư. Nhưng có năm có thể sẽ cần vượt 60 nghìn tỷ đồng thì năm đó có thể tăng lên, rồi năm sau sẽ thấp xuống. Vì các dự án phải theo tiến độ nên có thể năm này giải ngân ít, năm khác lại cần giải ngân nhiều hơn nên cần linh hoạt trong từng năm song vẫn đảm bảo giữ được mục tiêu của cả 5 năm.

Một trong những mục đích lớn nhất của việc lập kế hoạch đầu tư công trung hạn chính là để đổi mới căn bản phương thức phân bổ kế hoạch đầu tư công, khắc phục tình trạng kế hoạch đầu tư công bị cắt khúc ra từng năm như trước đây nên tính linh hoạt như vậy là rất cần thiết.

Vậy với những địa phương hay dự án cụ thể đã được phân bổ vốn mà liên tục chậm trễ, không giải ngân được thì có thể dùng để chuyển cho dự án, hay địa phương khác đang cần hay không?

Đó cũng là một phương án cần tính tới, bởi cũng cần nghiêm hơn với các địa phương hay các dự án chậm. Tuy nhiên, trước tiên cũng cần phải làm rõ nguyên nhân chậm (và các nguyên nhân như vậy có đến mức phải dừng hoặc tạm dừng hay không), từ đó có quyết định dừng hay tạm dừng với dự án chậm đã, sau đó mới có quyết định là phân bổ nguồn đó cho địa phương, dự án cụ thể nào đang thực sự cần. Và theo tôi, quyền năng đó nên giao cho Chính phủ quyết định, chứ không nhất thiết phải trình ra Quốc hội bởi nó vẫn trong mức trần mà Quốc hội đã cho phép.

Để tránh tình trạng các dự án ODA chậm so với kế hoạch thì thời gian tới cần tập trung vào những giải pháp gì, thưa ông?

Cần phải đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, mà muốn đẩy nhanh thì phải đưa ra có thời hạn cụ thể, giao trách nhiệm cụ thể và chỉ đạo quyết liệt. Tiếp tục thực hiện nghiêm chỉ đạo của Thủ tướng, tức là dự án nào, địa phương nào chậm phải dứt khoát cắt nếu quá thời hạn. Thủ tướng đã ban hành chỉ đạo rất cụ thể rồi nhưng vấn đề là phải thực hiện nó nghiêm khắc và qua đó cũng gửi đi lời cảnh báo đối với các dự án chậm trong tương lai.

Và như tôi đã đề cập ở trên, cần linh hoạt hơn đối với chuyện phân bổ ngân sách từng năm cũng như là đối với các chủ đầu tư khác nhau. Một điểm nữa có lẽ cũng cần phải tiến tới sửa đổi luật, như Luật Quản lý nợ công, cần cải cách mạnh hơn các TTHC. Cần phải làm rõ hơn, đặc biệt là liên quan đến tiêu chí hiệu quả đầu tư, rồi vai trò của bộ phận giám sát đầu tư công. Quan điểm của tôi là cần sớm thành lập Ủy ban Giám sát về đầu tư công hoạt động độc lập, khách quan để thẩm định các dự án đầu tư công lớn, giám sát tiến độ và hiệu quả của các dự án.

Về hướng giải quyết liên quan đến một số khoản thanh toán chậm, theo tôi nếu như nó đã rõ ràng về khối lượng công việc, rõ ràng về hàng hóa nhập khẩu về thì nên cho phép tạm ứng ngân sách để thanh toán dứt điểm. Điều đó sẽ vừa giúp xử lý vấn đề cấp bách trước mắt nhưng cũng là để đảm bảo uy tín quốc gia. Những dự án ODA gặp vướng mắc lớn, cần yêu cầu bộ chủ quản, địa phương, chủ đầu tư có báo cáo tổng thể để rà soát lại dự án đó, xem vướng mắc ở những điểm gì để có hướng giải quyết đồng bộ và dài hơi hơn, tránh tình trạng đá quả bóng cho nhau hay sang năm lại lặp lại các hiện tượng như chậm tiến độ, chậm thanh toán ở một số dự án, trong đó có dự án đường sắt đô thị tại TP. Hồ Chí Minh - Tuyến số 1 thời gian vừa qua.

Xin cảm ơn ông!

Đỗ Lê thực hiện

Tin liên quan

Tin khác

Kiểm soát lạm phát trước những áp lực cuối năm

Kiểm soát lạm phát trước những áp lực cuối năm

CPI bình quân 10 tháng năm 2026 tăng 4,57% so với cùng kỳ, cho thấy áp lực lạm phát vẫn hiện hữu trong bối cảnh giá năng lượng, nguyên vật liệu và nhu cầu tiêu dùng cuối năm tiềm ẩn nhiều biến động. Yêu cầu đặt ra là phát huy hiệu quả các chính sách hỗ trợ, đồng thời chủ động ứng phó với những rủi ro lạm phát trong và ngoài nước.
Phố Wall lao dốc, cổ phiếu công nghệ chịu áp lực bán mạnh

Phố Wall lao dốc, cổ phiếu công nghệ chịu áp lực bán mạnh

Thị trường chứng khoán Mỹ khép lại phiên giao dịch đầu tuần (16/11) trong sắc đỏ áp đảo, khi nhóm cổ phiếu công nghệ, đặc biệt là các doanh nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI), tiếp tục chịu sức ép bán tháo. Những lo ngại liên quan đến biến động nhân sự cấp cao tại Nvidia, triển vọng ngành AI và khả năng điều chỉnh chính sách tiền tệ đã khiến nhà đầu tư gia tăng tâm lý phòng thủ.
Đề xuất quy định mới về kinh doanh casino

Đề xuất quy định mới về kinh doanh casino

Bộ Tài chính đang dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 102/2017/TT-BTC hướng dẫn một số điều về kinh doanh casino.
Điện gió ngoài khơi: Động lực

Điện gió ngoài khơi: Động lực 'kép' cho năng lượng và các ngành công nghiệp mới

Với tiềm năng kỹ thuật ước tính khoảng 600.000 MW, phát triển điện gió ngoài khơi không chỉ tạo thêm nguồn điện sạch, còn mở ra cơ hội hình thành các ngành công nghiệp mới.
Việt Nam -  Chile: Từ tiềm năng đến hợp tác thực chất

Việt Nam - Chile: Từ tiềm năng đến hợp tác thực chất

Xuất khẩu của Việt Nam sang Chile tăng 23% trong 10 tháng năm 2026, cho thấy những chuyển động đáng chú ý tại thị trường Nam Mỹ này. Từ các cuộc kết nối trực tiếp với nhà nhập khẩu đến lợi thế của những hiệp định thương mại tự do, cơ hội đang mở thêm cho hàng Việt. Tuy nhiên, để tiếp cận hệ thống phân phối, doanh nghiệp còn phải đáp ứng những yêu cầu về chất lượng, chi phí và năng lực cung ứng.
Cơ sở dữ liệu đường bộ là nền tảng để đổi mới phương thức quản lý, khai thác và bảo trì

Cơ sở dữ liệu đường bộ là nền tảng để đổi mới phương thức quản lý, khai thác và bảo trì

Trước yêu cầu phát triển hạ tầng, ngành Xây dựng đặt khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực nâng cao hiệu quả.
Festival OCOP Việt Nam 2026: Mở rộng thị trường, nâng tầm thương hiệu sản phẩm Việt

Festival OCOP Việt Nam 2026: Mở rộng thị trường, nâng tầm thương hiệu sản phẩm Việt

Festival OCOP Việt Nam 2026 dự kiến diễn ra từ ngày 3 đến 6/12 tại TP. Hồ Chí Minh, với khoảng 350 gian hàng, tạo cơ hội để các chủ thể OCOP quảng bá sản phẩm, kết nối hệ thống phân phối, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao giá trị thương hiệu.
Bất động sản TP.HCM: Đã đến lúc chuyển sang tạo giá trị thực

Bất động sản TP.HCM: Đã đến lúc chuyển sang tạo giá trị thực

Doanh thu bất động sản TP.HCM tiếp tục tăng, nhưng sức mua suy yếu, đặt ra yêu cầu tái phân bổ dòng vốn vào những sản phẩm tạo giá trị thực.
Thị trường condotel: Đã đến lúc chuyển từ bán sản phẩm sang phát triển điểm đến

Thị trường condotel: Đã đến lúc chuyển từ bán sản phẩm sang phát triển điểm đến

Thị trường condotel đứng trước yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển, lấy hiệu quả khai thác, chất lượng vận hành và sức hấp dẫn điểm đến làm nền tảng tăng trưởng bền vững.
ADB huy động 5 tỷ USD thúc đẩy kinh tế số tại ASEAN

ADB huy động 5 tỷ USD thúc đẩy kinh tế số tại ASEAN

Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) vừa công bố sáng kiến Nền tảng khu vực ASEAN về AI và Kinh tế số với mục tiêu huy động tối đa 5 tỷ USD vốn công và tư nhân đến năm 2030 để thúc đẩy ứng dụng AI và tăng cường kết nối kinh tế số giữa các quốc gia ASEAN.